Medisch specialisten en huisartsen verspillen jaarlijks tientallen miljoenen euro’s door onnodige behandelingen en medicijngebruik bij kwetsbare ouderen. Dat zegt Marcel Olde Rikkert, hoogleraar geriatrie aan het UMC St Radboud en betrokken bij een wetenschappelijk experiment van het Nationaal Programma Ouderenzorg.

 Zorgprofessionals hebben volgens Olde Rikkert onvoldoende oog voor meervoudige problemen van kwetsbare ouderen. Bij de diagnose richten ze zich te veel op één probleem. “Zorgprofessionals handelen nu volgens de richtlijnen van een specifiek fysiek probleem – bijvoorbeeld hartfalen – terwijl er vaak veel meer met de oudere aan de hand is. Variërend van angst, en vergeetachtigheid tot diabetes of mobiliteitstoornissen. Een ingreep kan dan heel verkeerd uitpakken. We werken nu aan heldere kwaliteitscriteria die helpen bij het maken van de juiste afweging. Zo bespaar je ouderen veel onnodige ellende en maak je geen overbodige kosten.”

Minder opnames en minder medicijnen

Jaarlijks kunnen er tientallen miljoenen euro’s worden bespaard, stelt Olde Rikkert op basis van de resultaten van een experiment in de regio Nijmegen met vierduizend kwetsbare ouderen. Daarop kan anderhalf tot twee miljoen worden bespaard. Voor heel Nederland is dat een veelvoud, aangezien er 700.000 kwetsbare ouderen zijn. De besparing bestaat uit minder verpleeghuis- en ziekenhuisopnames, minder medicatiegebruik en minder ouderen met delier.

Kwaliteitsnormen

Het Nijmeegse experiment, dat onderdeel is van het Nationaal Programma Ouderenzorg, moet leiden tot kwaliteitsnormen om kwetsbare ouderen betere zorg te kunnen bieden. Met deze criteria moeten welzijnwerkers, huisartsen en medisch specialisten de meervoudige problemen eerder herkennen zodat ze betere afwegingen kunnen maken. Olde Rikkert vertelt over een kwetsbare oudere die na haar operatie voor kanker totaal onhandelbaar was. Ze rukte haar infuus er steeds uit en gedroeg zich agressief. “De mevrouw had psychiatrische en psychologische problemen en een operatie was te veel voor haar. Als haar problemen vooraf goed waren bekeken en waren afgezet tegen het moeizame herstel- en revalidatieproces, dan was nooit voor een operatie gekozen. Die keuze vraagt wel om lef. De zorgprofessional moet niet handelen volgens de richtlijn voor kanker maar besluiten wat het beste is voor de kwetsbare oudere. Met extra hulp thuis was deze mevrouw beter afgeweest.”  

 Uit: Zorgvisie

Trendwatcher Adjiedj Bakas komt met provocerend nieuw boek over de toekomst van gezondheid en onze zorgsector.

De zorgsector is momenteel als zelfrijzend bakmeel: ze dijt alsmaar verder uit. Nederland geeft per jaar 9,2 procent van het bbp uit aan zorg. In Singapore is dit slechts 3,5 procent. “Dat moet in Nederland ook lukken,” aldus trendwatcher Adjiedj Bakas, “anders gaat de wal het schip keren, en da’s niet fijns.” Kredietbeoordelaar Standard&Poors berekende namelijk dat in 2060 maar liefst 60 procent van de landen in de wereld (inclusief ons eigen Nederland) failliet is als gevolg van overmatige kostenstijging voor vergrijzing en zorg… tenzij we nu radicaal gaan hervormen.

De burger zal in de eenentwintigste eeuw meer verantwoordelijkheid moeten nemen en op financieel gebied de consequenties gaan voelen van ongezond gedrag. Te veel aangekomen terwijl de weegschaal al kreunde onder uw gewicht? Dan gaat de ziektekostenpremie, hups, omhoog! Door allerlei nieuwe behandelmethoden zijn de genezingsmogelijkheden tegenwoordig omvangrijker dan ooit. Alleen is het prijskaartje dusdanig dat variatie in het beschikbaar stellen van zorgmogelijkheden onontkoombaar is. Iedereen gelijk behandelen en alle medische mogelijkheden ter beschikking stellen die er op de markt zijn, kan niet meer.

Wij kennen in ons land ook een alsmaar uitdijende AWBZ. Dit in tegenstelling tot Duitsland, waar kinderen in veel grotere mate verantwoordelijk zijn voor hun bejaarde ouders. Je kan daar een plek in een verzorgingstehuis regelen voor € 70.000 per jaar of pa en ma gewoon in huis nemen. Hierdoor kent Duitsland minder grootschalige verpleeg- en verzorgingstehuizen. Onze oosterburen wijzen ons hier de weg. Bakas voorspelt dan ook de komst van radicaal andere financieringsarrangementen en samenwerkingsverbanden tussen zorgverzekeraars, pensioenfondsen en woningbouwcorporaties.

Er komt straks een strijd tussen generaties. Vorige generaties hebben vele voorzieningen prima geregeld… voor zichzelf, wel te verstaan. Voor jongeren breekt een veel soberder tijd aan. Dit kan heel wel een NINJA-generatie worden: No Income, No Job, no Assets (geen inkomsten, geen baan, geen bezittingen). Jongeren realiseren zich geleidelijk ook wel dat het voor het eerst in lange tijd is dat een nieuwe generatie het niet automatisch beter krijgt dan de vorige – integendeel: we krijgen meer sociale daling.  Daarmee breken heftige tijden aan. Niet iedereen wil naar een nieuw zorgparadigma toe, maar het kan volgens Bakas niet anders. De financiering in de zorg moet radicaal veranderen. De branche, met zorgverzekeraars voorop, moet zichzelf daarom hervormen en herbronnen. In vrijwel alle branches gaan we meer werk met minder mensen doen. Alles wordt goedkoper is een trend de komende jaren. Informatie- en communicatietechnologie speelt daarbij een belangrijke rol. Tegelijkertijd gaat technologie in medisch opzicht veel meer mogelijk maken en daarmee medische grenzen verleggen. Hightech en biotech gaat in de nieuwe tijd samen met natuurgeneeswijzen, de menselijke maat gaat samen met robotisering.

 “Ook de terugkeer van ethiek en spiritualiteit zal zo zijn invloed hebben op de zorg,” volgens Bakas. Is je lichaam een tempel die je mag verlaten, ook al hoeft dat om medische redenen niet? De initiatiefgroep “Uit Vrije Wil” vindt dat zeventigplussers die niet ziek zijn en toch uit het leven willen stappen, omdat het naar hun inzicht voltooid is, daarbij professionele hulp moeten krijgen. Nu is hulp bij zelfdoding nog strafbaar. De groep, waarin prominente senioren als Frits Bolkestein en Hedy d’Ancona actief zijn, heeft inmiddels al meer dan 110.000 handtekeningen van medestanders opgehaald. Maar wat deze kwieke senioren willen, is strijdig met de eed van Hippocrates. Nog steeds leggen medische studenten deze eed af op het moment dat zij hun artsbevoegdheid krijgen. De huidige eed van de KNMG lijkt — naar de letter van de tekst genomen — weinig meer op de oerversie van de eed van Hippocrates. De strekking blijft echter hetzelfde: respect van de medicus voor het leven, inclusief de dood, die naar de huidige maatstaven voor een arts eveneens onbetwistbaar deel uitmaakt van het humane bestaan. Bakas: “Sterven als je leven compleet is past bij de nieuwe werkelijkheid, maar het is een kompas dat radicaal anders is dan het kompas van de huidige generatie artsen.”

Het nieuwste trendboek van Adjiedj Bakas  “De Toekomst van Gezondheid” verschijnt op vrijdag13 mei aanstaande.

Jaren geleden hebben studies reeds uitgewezen dat (huis)dieren een positief effect op zowel de geestelijke als lichamelijke gezondheid van hun baasje hebben. Huisdieren zijn erg belangrijk, zeker voor mensen die ouder zijn of ziek zijn. Maar juist dan is het hebben van een huisdier vaak problematisch. Een kattenbak verschonen of hond uitlaten gaat niet meer zo makkelijk. En wat te doen als het baasje voor korte tijd verpleegd moet worden en geen naasten heeft om voor het dier te zorgen? In veel gevallen moet het dier gedwongen naar het asiel, tot groot verdriet van zowel mens als dier. Nu is er gelukkig dé oplossing: Thuiszorg voor dieren.

Animal Life Foundation heeft deze week de website www.hulpbijhuisdieren.nl gelanceerd. Ouderen of zieken die hulp zoeken bij de verzorging van hun dier of bij tijdelijke opvang, kunnen hier kosteloos een advertentie plaatsen. Aan de andere kant kunnen mensen via de website vrijwillig hun hulp aanbieden. Alle huisdieren komen in aanmerking voor thuiszorg. Van goudvis tot Deense dog. Via de online sociale kaart kan gezocht worden naar samenwerkende organisaties in de regio.

Eindelijk een echte stap richting respectvol en klantgericht werken in de AWBZ-zorg: de Beginselenwet zorg. Deze wet kan een einde maken aan onvoldoende zorg aan patiënten in zorginstellingen. De waardigheid van de patiënt als mens komt hiermee terug.

De rechten van patiënten in zorginstellingen worden namelijk vastgelegd in een individueel zorgplan. Dat betekent dat vooraf wordt afgesproken welke handelingen verpleegkundigen en verzorgenden moeten uitvoeren. Het is de kern van de Beginselenwet zorg, waarmee de ministerraad heeft ingestemd, op voorstel van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten (VWS).

‘De afspraken die de patiënt maakt met de instelling zullen voortaan leidend zijn’, stelde de staatssecretaris in een toelichting. Als voorbeeld noemde ze dat een patiënt die incontinent is, afspraken kan maken dat personeel na een belletje komt met washand en schone kleren.

Rechten van bewoners
Andere voorbeelden van rechten in de Beginselenwet zijn onder andere het recht op dagelijkse lichamelijke hygiëne, gezond en voldoende eten en drinken, een schone, verzorgde eigen kamer, een respectvolle bejegening, een zinvolle daginvulling, beweging en dagelijkse buitenlucht. Ook moet er de mogelijkheid zijn tot het beleven van godsdienst, levensovertuiging of seksuele geaardheid en aandacht voor ontwikkeling en ontplooiing.

Interne klachtenprocedure
Als een zorginstelling niet voldoet aan de afspraken, kan de patiënt een interne klachtenprocedure starten. Als dat niet afdoende is, kan de inspectie of de rechter worden ingeroepen.

Dialoog met patiënt
Het kabinet hoopt dat met deze wet het zorgplan daadwerkelijk op basis van dialoog tot stand komt. Als daarvoor onvoldoende tijd is, moet de leiding van een zorginstelling daarin verandering brengen.

Na de Alzheimercafé’s is er nu een nieuwe initiatief in Noord Friesland met de start van een Mantelzorgcafé. Op woensdag 19 januari 2011 is de opening.

Het mantelzorgcafé is een trefpunt voor mantelzorgers, hulpvragers, familieleden en belangstellenden uit Dongeradeel en Dantumadeel. Er is ruimte voor het stellen van vragen en er is informatie over voor mantelzorgers belangrijke zaken. Bovenal is het mantelzorgcafé een plek voor ontmoeting, gezelligheid en het uitwisselen van ervaringen.

Er zijn veel mantelzorgers in Nederland, die dagelijks vanzelfsprekend en vaak veel hulp bieden aan hun geliefde of naaste. Die hulp en zorg is grotendeels onzichtbaar, mede door die vanzelfsprekendheid. Door de soms intensieve hulp en zorg die zij bieden, zijn mantelzorgers regelmatig overbelast en hierdoor kwetsbaarder. Onderzoeken hebben al aangetoond dat mantelzorgers relatief meer gezondheidsklachten hebben.

Een mantelzogcafé maakt het voor mantelzorgers mogelijk hun (over)belasting zichtbaar te maken. Hupverleners kunnen hierop inspelen door als het nodig is -tijdelijk- vervangende hulp aan te bieden.

Contact : Steunpunt Dokkumer- Wâlden, tel: (0519) 292 223

Dementerende ouderen kampen in 80 procent van de gevallen ook met psychische klachten zoals depressie, angst, apathie of agressie, maar zij worden daar zelden voor behandeld. Onderzoek van psychogeriater Ton Bakker toont aan dat zij wel degelijk baat kunnen hebben bij psychotherapie, terwijl de extra kosten daarvan meevallen. Bakker promoveert 10 december aan de Vrije Universiteit.

Bij ouderen die in een verpleeghuis de normale behandeling krijgen, nemen gedrags- en stemmingsproblemen na een half jaar met ongeveer 30 procent af. Die vermindering bleek twee keer zo groot bij patiënten die naast de standaardbehandeling ook psychotherapie kregen.

Mantelzorg
Ook bleek psychotherapie de belasting van mantelzorgers, bijvoorbeeld familieleden en vrienden, met de helft te verminderen, terwijl de reguliere verpleeghuiszorg daar nauwelijks invloed op heeft.

Gunstig
De promovendus noemt de resultaten van zijn onderzoek veelbelovend en positief. De gunstige effecten werden niet beïnvloed door het type dementie of het niveau van cognitief functioneren van de patiënten.

 Bron: ANP/ Zorg+Welzijn

Per 1 januari wordt de stop op het Persoons Gebonden Budget (PGB) opgeheven. Dat heeft staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten van VWS vandaag geschreven in een brief aan de Tweede Kamer.

Vanaf 1 juli dit jaar was het niet meer mogelijk om nieuwe PGB’s aan te vragen omdat het budget op bleek te zijn. Later in het jaar werd bekend dat hiervoor toch een aantal uitzonderingen  golden, onder andere voor palliatieve zorg.

In 2011 stelt het kabinet € 350 miljoen extra beschikbaar voor PGB’s. Zij schrijft in haar brief dat er wel maatregelen moeten worden genomen om de explosieve groei van het aantal PGB-aanvragen af te remmen. Zo krijgen mensen zonder een vaste verblijfplaats en/of schulden vanaf 2011 geen PGB mee.

Nu al kunnen zorgkantoren een PGB weigeren te verstrekken bij financiële problemen. Ook krijgen licht verstandelijk gehandicapten met sterke gedragsproblemen geen PGB, vanuit de gedachte dat zij op zorg in natura zijn aangewezen.

Verder heeft het aanpakken van fraude met PGB-middelen een grote prioriteit voor de staatssecretaris.

Uit: Bijzijn 

Staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten van VWS handhaaft de korting van drie procent op de tarieven voor het persoonsgebonden budget (pgb). Een Kamermeerderheid wil wel dat het pgb een volwaardige regeling blijft.

Dat bleek tijdens de behandeling van de begroting van VWS in de Tweede Kamer op donderdag 11 november. De korting en het niet indiceren van de pgb-tarieven is een maatregel die het vorige kabinet met Prinsjesdag bekendmaakte. Enkele Tweede-Kamerfracties vroegen de staatssecretaris deze bezuiniging ongedaan te maken, maar daar geeft ze geen gehoor aan omdat ook de tarieven voor zorg in natura met drie procent omlaag gaan. Veldhuijzen van Zanten wil voor het pgb geen uitzondering maken.

Visie op pgb
Wat Veldhuijzen van Zanten met de plannen van haar ambtenaren gaat doen, is nog niet duidelijk. De kortingen zijn niet van toepassing op 2011, verklaarde ze in de Kamer. Die gaan op zijn vroegst in 2012 in. Veldhuijzen van Zanten, die zegt het pgb net als de Kamerleden een warm hart toe te dragen, heeft de Kamer om meer tijd gevraagd om zelf met een visie op de toekomst van het pgb te komen. Voor 1 december zal Veldhuijzen van Zanten duidelijkheid verschaffen over hoe ze de pgb-stop per 1 januari gaat opheffen.

Pgb-wachtlijst
Op de wachtlijst staan zeker 8.000 wachtenden. In een brief aan de Kamer, toegezegd voor 1 december, zal ze ook de effecten van mogelijke bezuinigingsmaatregelen inzichtelijk maken. Dan zal duidelijk zijn hoeveel speelruimte de nieuwe bewindsvrouwe heeft om alternatieven te vinden voor de voorgenomen bezuiniging van 150 miljoen euro op het pgb.

Bron: Zorgvisie

De Tweede Kamer maakt zich zorgen over de voorgenomen korting op het persoonsgebonden budget (pgb). PvdA, SP, GroenLinks, D66 en de ChristenUnie willen de maatregel ongedaan zien. En ook coalitiepartij VVD is er niet gelukkig mee, zo bleek dinsdag bij de behandeling van de begroting volksgezondheid in de Tweede Kamer.

Net als het CDA wil de VVD woensdag echter eerst horen wat staatssecretaris Marlies Veldhuijzen van Zanten hieraan denkt te doen, voordat wordt gesproken over een eigen voorstel.

Ramp
De PvdA vindt het onacceptabel dat gehandicapteninstellingen er geld bij krijgen, maar dat zieken, ouderen en gehandicapten die thuis wonen en met een pgb zorg inkopen, 3 procent worden gekort. ‘Voor deze mensen is dat een ramp. Ze hebben geen manoeuvreerruimte en kunnen dit alleen maar opvangen door minder zorg in te kopen.’

Geen alternatief
Gedoogpartij PVV noemt de korting op het pgb ‘heel erg triest’. Maar hoewel ze de begroting vaak binnenstebuiten heeft gekeerd, heeft Fleur Agema (PVV) geen alternatief kunnen vinden. Ze zei toe dat ze serieus naar voorstellen zal kijken waarmee oppositiepartijen wellicht komen.

Opstelling
ChristenUnie en D66 vinden de opstelling van de VVD  moeilijk te rijmen. De VVD vindt het heel belangrijk, maar er wordt nog wel op gekort.’ De ChristenUnie riep het kabinet op om het pgb ook in 2011 een volwaardig alternatief te laten zijn: ‘Ik doe een appel op dit kabinet dat overal met een gemak een streep doorheen zet om dat ook hier te doen’.

Uit: Zorg en Welzijn

Dinsdag 9 november maakt Anita Witzier te Central Studios in Utrecht  bekend wie zich een jaar lang Mooi Mens 2010 in de zorg mag noemen. Door een deskundige jury zijn uit ruim 450 inzendingen 25 genomineerden gekozen waar al meer dan 10.000 stemmen op zijn uitgebracht. Stemmen kan nog steeds tot 4 november op www.izz.nl/mooimens. Daar zijn ook de 25 genomineerden met hun persoonlijke verhalen terug te vinden.

Al meer dan 10.000 mensen hebben sinds 13 september hun stem uitgebracht aan de 25 genomineerden van de Mooi Mens Verkiezing. Deze verkiezing wordt voor de vierde keer op rij door zorgverzekeraar IZZ georganiseerd. Het aantal inzendingen maar ook het aantal stemmen heeft dit jaar een hoogtepunt bereikt.  “De Mooi Mens Verkiezing is ongekend populair onder mensen die werkzaam zijn in de zorg.  Dit merkten we al door een ruime verdubbeling van het aantal inzendingen, maar ook door het aantal stemmen dat uitgebracht is en we hopen natuurlijk dat de teller nog omhoog gaat de komende twee weken”, aldus Lizelotte Smits, juryvoorzitter en bestuurder collectief CNV Publieke Zaak. 

De Finaleavond
Donderdag 9 november worden de vijf genomineerden die de meeste stemmen hebben ontvangen bekend gemaakt. Vervolgens is de keuze aan het aanwezige publiek om te bepalen wie de uiteindelijke winnaar wordt. Bianca van der Linden, jurylid en Mooi Mens 2009, ziet met plezier de finaleavond tegemoet: “Ik verheug me enorm om het stokje te mogen overdragen aan een nieuw mooi mens. Alle 25 genomineerden van dit jaar hebben stuk voor stuk een mooi verhaal en verdienen het om een jaar lang in het middelpunt te staan.”

Nog twee weken stemmen
Tot 4 november kun je op de 25 genomineerden stemmen via  www.izz.nl/mooimens. Daar zijn ook alle mooie mensen met hun verhalen terug te vinden. De verhalen zijn divers en variëren van zorgmedewerkers die zich met hart en ziel inzetten voor hun patiënten tot ondernemende verhalen van bijvoorbeeld stichtingen die zijn opgericht. Raadpleeg  Twitter: twitter.com/IZZMooiMens en Hyves: mooimensverkiezing.hyves.nl voor de laatste updates over de Mooi Mens Verkiezing.