Steeds meer zorgverleners kiezen voor een zelfstandige status en worden ZZP-er (zelfstandige zonder personeel). Ze treden uit dienstverband en bieden hun diensten vervolgens als zelfstandige aan. Dit vergt moed en lef. Een veel gehoorde reden voor deze stap is de bureaucratie en gebrek aan kwaliteit in zorginstellingen waar men werkt. ZZP-ers in de zorg tonen een stuk ondernemerschap en hebben een grote motivatie.  Uit ervaring kan ik zeggen dat zelfstandige zorgverleners zeer flexibel en gemotiveerd zijn en een hoge kwaliteit bieden. Met andere woorden: ze zijn waardevol voor de zorg.

Toch wordt dit door diverse organisaties (o.a. Actiz en CNV) niet herkend en erkend. Met deels onjuiste argumenten worden ZZP-ers ofwel het fenomeen ZZP negatief bejegend. Actiz weert ZZP-ers uit de (thuis)zorginstellingen en CNV kwalificeert ZZP-ers in ziekenhuizen als te duur en te lage kwaliteit. En dit terwijl de instellingen en ziekenhuizen niet zonder deze zelfstandigen kunnen en hen al lang omarmd hebben. Er wordt totaal voorbijgegaan aan de voordelen van deze vakmensen: flexibel, geen ziekteverzuim, gemotiveerd en goede kwaliteit. Kwalificaties die efficiency en rentabiliteit verhogen.

Wellicht zal de praktijk het gelijk van de ZZP-er als waardevolle kracht tonen. Want het fenomeen ZZP biedt vele voordelen en is niet meer weg te denken. Wenselijk gaan organisaties die vasthouden aan oude structuren zich inspannen deze voordelen te zien.

Wanneer een ouder door ziekte of een beperking niet meer alles zelf kan, wordt een beroep op kinderen en hulpverlenende instanties gedaan. Het inzetten van hulp en zorg gaat niet altijd vanzelf. Erkenning van de behoefte aan, de acceptatie van en de soort en vorm van hulp en/of zorg verdient een goede begeleiding.

 Wanneer kinderen zelf -een deel van- de hulp aan ouders geven is een goede planning belangrijk. De volgende tips uit ‘Mijn Ouders Ouder’ kunnen daarbij van pas komen.

 Praktische tips bij de organisatie van hulp voor ouders in de thuissituatie:

 -         betrek uw ouder zoveel als mogelijk bij de beslissing rondom de hulp

 -         schat in of u de te verlenen hulp fysiek en/of emotioneel aankunt

 -         schat in of u de periode van de te verlenen hulp aankunt

 -         probeer zoveel mogelijk de taken te verdelen met

1. familie
2. vrienden, kennissen, buren
3. vrijwilligers

 -         benoem 1 coördinator die taken, tijden en personen op elkaar afstemt

 -         regel in de familie 1 aanspreekpunt voor alle medische zaken, 1 aanspreekpunt voor alle administratieve/financiële zaken en  1 aanspreekpunt voor alle huishoudelijke zaken en sociale activiteiten

 -         maak een rooster met de taken, tijden en personen, die iedereen vervolgens in zijn bezit heeft

 -         maak duidelijke afspraken met uw ouder(s) wat u wanneer doet

 -         wanneer de relatie tussen uw ouder en u niet (meer) optimaal is, handel dan uit respect of uit verantwoordelijkheid

 -         houd rekening met het feit dat uw ouder door een ziekte van karakter kan veranderen

 -         maak goede en duidelijk afspraken met naaste familie ter voorkoming van onenigheid

 -         wanneer er toch onenigheid ontstaat of al bestaat, handel dan naar eigen goeddunken met respect voor uw ouder; laat u zich niet door negatieve invloeden van de wijs brengen

 -         laat u zich door deskundigen adviseren bij taken die voor u nieuw en ingewikkeld zijn; er worden diverse cursussen, op het gebied van verzorging van ouderen, gegeven door onder andere de Thuiszorg en patiëntenorganisaties

 -         houd in een ‘zorgdossier’ de gebeurtenissen en afspraken bij; onder andere een medicijnenlijst

 -         houd in de gaten wanneer de hulpvraag gaat toenemen en anticipeer op de te verwachten nieuwe hulptaken

 -         maak waar mogelijk gebruik van externe hulp, om het voor u zelf zo lang mogelijk vol te houden

 -         maak gebruik van externe hulp bij taken die u liever zelf niet doet; bijvoorbeeld intieme verzorging

 -         zorg voor eigen ontspanning bij intensieve hulp en zorg

 -         zorg voor goede afspraken met uw eigen gezin bij intensieve hulp en zorg

Sinds kort is er een nieuwe, gratis online applicatie voor mantelzorgers. Het heet helpjemee.nl en is bedoeld voor iedereen die een oudere, (chronisch) zieke of gehandicapte helpt.

Nederland telt ongeveer 2 miljoen mantelzorgers. De ervaring leert dat het veel tijd en moeite kost om alle hulp rondom de zorgvrager te regelen. Iemand vragen om mee te helpen kost tijd, maar vaak is er ook een drempel om aan een ander hulp te vragen. Met als gevolg dat de mantelzorger het uiteindelijk toch weer zelf doet.

Helpjemee wil het regelen van deze zaken makkelijker maken. Op www.helpjemee.nl kan iedereen een eigen online agenda maken. Vervolgens kan de mantelzorger, of de zorgvrager zelf, helpers uitnodigen (familie, vrienden, buren, collega’s of vrijwilligers). Ook zij krijgen dan inzicht in de agenda van de zorgvrager en kunnen op deze manier allerlei taken makkelijk oppakken. Je bepaalt dus zelf welke taken je wilt oppakken en wanneer. Elkaar helpen wordt op deze manier heel vanzelfsprekend. Ook is het mogelijk om onderling berichten uit te wisselen en kun je een gratis SMS als herinnering ontvangen als je een taak hebt opgepakt. (bron: verpleging&verzorging.nl)

Patiënten die in een zorginstelling verblijven zijn afhankelijk van alle bij de zorg betrokkenen. Dit schept verplichtingen voor alle zorgdisciplines ten aanzien van het bewaken van ‘de vrijheid’ van de patiënt. Waarin kan de patiënt zelf beslissen en op welk moment dien ik voor hem te beslissen. Het respecteren van de autonomie van de patiënt schept nogal al eens dilemma’s.  Wel of niet de Zweedse band, de deur op slot of een sederende medicatie?

 In Trouw zegt Guy Widdershoven, hoogleraar medische ethiek aan het VU medisch centrum, dat verpleegkundigen soms doorslaan in het respect voor de autonomie van de patiënten. De toename van het respect voor de autonomie is een prima zaak, omdat veel zorgverleners de patiënt hierdoor meer als mens zijn gaan zien. Anderzijds vraagt het continue afwegen van het belang van de autonomie tegenover de gezondheid en/of veiligheid van de patiënt om voldoende deskundigheid.

 Aan die deskundigheid ontbreekt het nogal eens in verpleeg- en verzorgingshuizen. Soms is er op momenten zelfs geen enkele verpleegkundige op een afdeling aanwezig. De leiding van de instelling is hiervoor uiteindelijk verantwoordelijk. Evenals voor het beleid dat de grenzen van de autonomie bepaalt en waarmee zorgverleners hun werk kunnen uitvoeren.

Minister Klink is 1 juli gestopt met toekennen van nieuwe PGB aanvragen. Zorgbehoeftigen moeten wachten tot 2011. Naast mensen met een geestelijk of lichamelijke beperking, maken ook veel ouderen gebruik van een PGB. Hiermee kopen zij zelf hun zorg in. Deze zelf ingekochte zorg is circa 25 % goedkoper dan Zorg in natura (zorg door zorginstellingen), omdat het uitgekeerde PGB bedrag lager is dan de kosten voor Zorg in natura.

Omdat een PGB voor de overheid goedkoper is dan Zorg in natura, lijkt de maatregel vooral een bureaucratische ‘bezuiniging’.  Zelfs het omzetten van Zorg in natura in een PGB is stopgezet. Men schiet hiermee zichzelf in de voet. Want waarom wel Zorg in natura bieden en geen goedkoper PGB? Een vreemde situatie. De protesten zijn al op gang gekomen. Wenselijk wordt snel een goede oplossing geboden.

De ANBO meldt deze week dat 200.000 ouderen slachtoffer zijn van oudermishandeling. Naast fysieke en verbale mishandeling, komen vooral financiële en materiële mishandeling voor. Het betreft hier ouderen met een lichamelijke of verstandelijke beperking, maar ook ouderen met een sociale beperking. Zij die niet voor zichzelf op kunnen komen. De kwestabere ouderen dus.

Financiële mishandeling komt met name tot stand door het ‘tijdens leven al opeisen van het erfrecht’. Gevolgen zijn onder andere: ouderen wordt noodzakelijke zorg onthouden omdat dit teveel geld zou kosten of er wordt zonder toestemming geld van de bankrekening gehaald.

Ouderen kunnen dit -deels- voorkomen door vroegtijdig, wanneer ze nog gezond zijn, vast te leggen hoe zij later hun oude dag en zorg geregeld willen hebben. Een soort levenstestament. Wanneer zij kwetsbaar worden en niet meer voor zichzelf op kunnen of durven komen biedt het levenstestament uitkomst.

‘Minder dan 1000 stappen per dag, kan gevaarlijker zijn dan veel roken’ geeft aan dat bewegen van groot belang is voor een goede gezondheid. Zeker op hogere leeftijd. De volgende negen tips zijn speciaal bedoeld voor ouderen.

- Bewegen bevordert de conditie van hart en bloedvaten, vermindert kans op overgewicht, verlaagt de bloeddruk en     cholesterolgehalte, voorkomt trombose, bevordert de spijsvertering en de stoelgang

- Regelmatig bewegen voorkomt achteruitgang van de mobiliteit -stram worden- en bevordert een fit en energiek gevoel

- De Nederlandse Norm Gezond Bewegen schrijft voor: 30 minuten matige inspanning per dag, minimaal vijf dagen per week

- Een fysiotherapeut geeft adviezen en traint oefeningen, wanneer bewegen pijnlijk of moeizaam is. Een aangepast, individueel beweegprogramma voorkomt het aanwennen van verkeerde bewegingen en bevordert en/of herstelt de mobiliteit in het algemeen

- Gezelschap motiveert een eindje wandelen. Vrienden, kennissen, buren en/of vrijwilligers kunnen hierin mede een rol vervullen. Naast de beweging is frisse lucht en verandering van omgeving erg goed

- Er worden diverse sport- en bewegingsactiviteiten voor ouderen georganiseerd door verzorgingshuizen, Stichting Welzijn Ouderen en/of vrijwilligers

- Het stimuleren van ‘het zelf doen’ brengt of houdt ouderen in beweging

- Er zijn diverse hulpmiddelen die het opstaan, lopen en ‘het zelf doen’ mogelijk maken, wanneer dit niet meer vanzelf gaat

- De hersenen blijven actief met puzzelen, spelletjes en lezen

De Battle of Concepts daagt studenten en young professionals uit om met innovatieve ideeën en creatieve oplossingen te komen voor de uitdagingen waar de zorg voor staat. Centraal staat de vraag: “Hoe zorg je ervoor dat meer mannen voor een baan in de zorg kiezen? “ Doe mee en win een mooi geldbedrag! 

Uitdaging voor studenten en young professionals
Het doel van de Battle is om studenten en young professionals te interesseren in de maatschappelijke opgaven in de zorg en hen uit te dagen om met vernieuwende oplossingen te komen. Studenten (HBO of WO) of young professionals (afgestudeerd HBO/WO) t/m 30 jaar wordt gevraagd innovatieve ideeën en creatieve oplossingen in te dienen voor het vraagstuk “Hoe zorg je ervoor dat meer mannen voor een baan in de zorg kiezen?” Over de beste 20 concepten wordt in totaal € 5.000 prijzengeld verdeeld. 

Dreigend arbeidsmarkttekort in de zorg
Eén van de grootste maatschappelijke opgaven in de zorg is het dreigende arbeidsmarkttekort. Het Zorginnovatieplatform heeft eind 2009 bekend gemaakt dat dit tekort oploopt tot 470.000 werknemers in 2025. Om dit enorme tekort te kunnen voorkomen zijn nieuwe oplossingen nodig. Hiervoor vragen wij hulp van de toekomstige generatie werknemers, innovatoren, beleidsmakers en bestuurders in Nederland. 

Meer informatie
Studenten en young professionals worden uitgedaagd om concepten in te dienen die meer mannen kunnen inspireren en enthousiasmeren om te werken in de zorg. Meer informatie over de wedstrijd en de voorwaarden is te lezen op www.battleofconcepts.nl. De concepten moeten uiterlijk 1 juli zijn ingediend. Dus doe mee of stuur het door in je netwerk! De Battle of Concepts is onderdeel van de Nationale Zorgvernieuwingsprijs.

De WMO heeft er niet toe geleid dat ouderen met een lichamelijk of verstandelijke beperking meer participeren in de maatschappij. Dit blijkt uit onderzoek door Nivel in de periode 2006-2008.

De Gemeente is verantwoordelijk voor uitvoering van de WMO (Wet maatschappelijke ondersteuning) met als doel mensen met een beperking te laten ‘meedoen’ in de maatschappij.

Toch is men er niet in geslaagd enige vooruitgang te boeken. Ouderen vanaf 65 jaar met een verstandelijke beperking hebben minder dagactiviteiten, doen minder aan sport en zien minder vaak vrienden en kennissen dan jongeren met een verstandelijke beperking.

Aandacht is een van de belangrijkste bijdragen aan kwaliteit van leven, zeker op hogere leeftijd en in situaties van afhankelijkheid. Meedoen in de maatschappij en sociaal betrokken zijn is daarom voor ouderen van vitaal belang. Daar valt voor de gemeenten bij de uitvoering van de WMO nog een slag te winnen.

Alzheimer Nederland waarschuwt dat de politieke partijen te weinig rekening houden met de verwacht toename van het aantal dementiepatiënten. In 2050 zal het aantal op een half miljoen liggen. Ten opzichte van 230.000 anno 2010 is dit een verdubbeling.

De druk op mantelzorgers zal hierdoor toenemen. Mede door het toenemend te kort aan verplegend en verzorgend personeel. De komende regering(en) zullen daarom iets moeten doen aan het steeds groter wordende gat tussen hulp en zorgvraag en –aanbod. Ingrijpen in de langdurige zorg (de AWBZ) kan desastreuze gevolgen hebben voor mensen met dementie en hun familie.

Mantelzorgers van dementiepatiënten zijn gemiddeld vier keer vaker depressief. Dit komt hun positie op de arbeidsmarkt niet ten goede. Ook aan de woonbehoeften zal serieuze aandacht besteed moeten worden.

Het dominant negatieve beeld over ouder worden en ouderen als ‘zorgbehoeftige sukkels’ draagt niet echt bij aan populariteit van dit probleem. Ook in die beeldvorming is een omslag meer dan gewenst.