Kabinet Rutte is op 1 juni 2011 akkoord gegaan met het voorstel van staatssecretaris Veldhuijzen van Zanten (VWS) om in te grijpen in de al maar stijgende kosten van het PGB. Met deze maatregel gaat men terug naar af en wordt het PGB alleen nog ingezet voor mensen die langdurig intensief hulpbehoevend zijn. Een groep van ruim 13.000 mensen houden wel recht op een PGB, dat ook nog eens wordt verruimd met 5 procent. Dat zijn onder meer mensen in de kleinschalig opgezette Thomashuizen en mensen met ernstige Alzheimer. Mensen die geen PGB meer krijgen, vallen terug op zorg in natura (o.a. de reguliere thuiszorg).

Zonder ingrijpen zouden de uitgaven van nu 2,2 miljard euro stijgen naar 3 miljard euro. Volgens premier Rutte is dat niet vol te houden en wordt het PGB beperkt voor wie het echt nodig heeft. Een goed besluit van de regering. Met het stoppen van veel onbedoelde PGB uitkeringen, kan deze vorm van AWBZ vergoeding in stand gehouden worden.

Zorgverzekeraars hebben van de overheid de opdracht gekregen om zowel de kwaliteit als de betaalbaarheid van de zorg te bewaken. Dit innovatieve proces kost geld dat door de zorgverzekeraars met moeite beschikbaar wordt gesteld. Zij blokkeren dit proces door de uitgaven voor de innovatie te beperken. Hierdoor komt de zorgverzekeraar in een spagaat tussen kiezen voor kwaliteit en betaalbaarheid van zorg.

Voor zorgverzekeraars is het voornaamste argument om geen geld aan fysiotherapeuten voor het onderdeel bewegen beschikbaar te stellen, het feit dat bewegen niet nadrukkelijk aan een beroepsgroep is voorbehouden. Wij als fysiotherapeuten zijn van mening dat juist door deze ruime omschrijving binnen de zorgstandaard en het bewust niet kiezen voor exclusiviteit ruimte ontstaat voor innovatie.

Geen geld
Wij willen er graag zorg voor dragen dat de kwaliteit van het onderdeel bewegen gewaarborgd blijft. Hiervoor zijn fysiotherapeuten nodig die de vertaalslag kunnen maken tussen de aandoening en de test en meetresultaten naar een beweegprogramma op maat.

In de praktijk worden wij als fysiotherapeuten geconfronteerd met zorgverzekeraars die voor deze innovatieve weg geen geld beschikbaar willen stellen. Hiermee blokkeren zij de doelstellingen van de overheid die hen de opdracht heeft gegeven om de kwaliteit van de zorg te bewaken.

Overheid moet keuze maken
Het is duidelijk dat de overheid een keuze moet maken tussen heldere omschrijvingen van het onderdeel bewegen in de zorgstandaarden of de invloed van de zorgverzekeraar zal moeten herzien. Om onze ideeën verder uit te werken zijn wij beschikbaar om daar met partners binnen Zorgverzekeraars Nederland en de overheid verder van gedachten over te wisselen. Nu bevinden wij ons in een impasse waar de zorgverleners elkaar wel vinden maar de zorgverzekeraar de verdere ontwikkeling belemmert. Een onwenselijke situatie, omdat dit de implementatie doet stagneren.

Dus resteert de vraag: wie neemt de uitdaging aan om op constructieve wijze dit probleem op te lossen?

FysioGroep Haaglanden – Arjen van Zon en Frits van Trigt

Uit: FD Select

De zorgsector is momenteel als zelfrijzend bakmeel: ze dijt alsmaar verder uit. Nederland geeft per jaar 9,2 procent van het bbp uit aan zorg. In Singapore is dit slechts 3,5 procent. “Dat moet in Nederland ook lukken,” aldus trendwatcher Adjiedj Bakas, “anders gaat de wal het schip keren, en da’s niet fijns.” Kredietbeoordelaar Standard&Poors berekende namelijk dat in 2060 maar liefst 60 procent van de landen in de wereld (inclusief ons eigen Nederland) failliet is als gevolg van overmatige kostenstijging voor vergrijzing en zorg… tenzij we nu radicaal gaan hervormen.

De burger zal in de eenentwintigste eeuw meer verantwoordelijkheid moeten nemen en op financieel gebied de consequenties gaan voelen van ongezond gedrag. Te veel aangekomen terwijl de weegschaal al kreunde onder uw gewicht? Dan gaat de ziektekostenpremie, hups, omhoog! Door allerlei nieuwe behandelmethoden zijn de genezingsmogelijkheden tegenwoordig omvangrijker dan ooit. Alleen is het prijskaartje dusdanig dat variatie in het beschikbaar stellen van zorgmogelijkheden onontkoombaar is. Iedereen gelijk behandelen en alle medische mogelijkheden ter beschikking stellen die er op de markt zijn, kan niet meer.

Wij kennen in ons land ook een alsmaar uitdijende AWBZ. Dit in tegenstelling tot Duitsland, waar kinderen in veel grotere mate verantwoordelijk zijn voor hun bejaarde ouders. Je kan daar een plek in een verzorgingstehuis regelen voor € 70.000 per jaar of pa en ma gewoon in huis nemen. Hierdoor kent Duitsland minder grootschalige verpleeg- en verzorgingstehuizen. Onze oosterburen wijzen ons hier de weg. Bakas voorspelt dan ook de komst van radicaal andere financieringsarrangementen en samenwerkingsverbanden tussen zorgverzekeraars, pensioenfondsen en woningbouwcorporaties.

Er komt straks een strijd tussen generaties. Vorige generaties hebben vele voorzieningen prima geregeld… voor zichzelf, wel te verstaan. Voor jongeren breekt een veel soberder tijd aan. Dit kan heel wel een NINJA-generatie worden: No Income, No Job, no Assets (geen inkomsten, geen baan, geen bezittingen). Jongeren realiseren zich geleidelijk ook wel dat het voor het eerst in lange tijd is dat een nieuwe generatie het niet automatisch beter krijgt dan de vorige – integendeel: we krijgen meer sociale daling.  Daarmee breken heftige tijden aan. Niet iedereen wil naar een nieuw zorgparadigma toe, maar het kan volgens Bakas niet anders. De financiering in de zorg moet radicaal veranderen. De branche, met zorgverzekeraars voorop, moet zichzelf daarom hervormen en herbronnen. In vrijwel alle branches gaan we meer werk met minder mensen doen. Alles wordt goedkoper is een trend de komende jaren. Informatie- en communicatietechnologie speelt daarbij een belangrijke rol. Tegelijkertijd gaat technologie in medisch opzicht veel meer mogelijk maken en daarmee medische grenzen verleggen. Hightech en biotech gaat in de nieuwe tijd samen met natuurgeneeswijzen, de menselijke maat gaat samen met robotisering.

 “Ook de terugkeer van ethiek en spiritualiteit zal zo zijn invloed hebben op de zorg,” volgens Bakas. Is je lichaam een tempel die je mag verlaten, ook al hoeft dat om medische redenen niet? De initiatiefgroep “Uit Vrije Wil” vindt dat zeventigplussers die niet ziek zijn en toch uit het leven willen stappen, omdat het naar hun inzicht voltooid is, daarbij professionele hulp moeten krijgen. Nu is hulp bij zelfdoding nog strafbaar. De groep, waarin prominente senioren als Frits Bolkestein en Hedy d’Ancona actief zijn, heeft inmiddels al meer dan 110.000 handtekeningen van medestanders opgehaald. Maar wat deze kwieke senioren willen, is strijdig met de eed van Hippocrates. Nog steeds leggen medische studenten deze eed af op het moment dat zij hun artsbevoegdheid krijgen. De huidige eed van de KNMG lijkt — naar de letter van de tekst genomen — weinig meer op de oerversie van de eed van Hippocrates. De strekking blijft echter hetzelfde: respect van de medicus voor het leven, inclusief de dood, die naar de huidige maatstaven voor een arts eveneens onbetwistbaar deel uitmaakt van het humane bestaan. Bakas: “Sterven als je leven compleet is past bij de nieuwe werkelijkheid, maar het is een kompas dat radicaal anders is dan het kompas van de huidige generatie artsen.”

Het nieuwste trendboek van Adjiedj Bakas  “De Toekomst van Gezondheid” verschijnt op vrijdag13 mei aanstaande.

Omdat een PGB voor de overheid goedkoper is dan Zorg in natura, lijkt de maatregel vooral een bureaucratische ‘bezuiniging’.  Zelfs het omzetten van Zorg in natura in een PGB is stopgezet. Men schiet hiermee zichzelf in de voet. Want waarom wel Zorg in natura bieden en geen goedkoper PGB? Een vreemde situatie. De protesten zijn al op gang gekomen. Wenselijk wordt snel een goede oplossing geboden.

‘De gezondheidszorg in Nederland zou in het honderd lopen zonder mantelzorgers. Gewone mensen, zoals u en ik, die de zorg op zich nemen voor een zieke partner, hulpbehoevend familielid, vriend of buur. Gewoon en toch heel bijzonder. Elke dag weer.

Neem Wilma uit Tilburg. Ze zorgt voor haar tachtigjarige moeder, verderop in de straat. Hadden ze niet zo dicht bij elkaar gewoond, dan had moeder naar een verzorgingshuis gemoeten toen ze een jaar geleden een beroerte kreeg. Zeker vier keer per dag gaat Wilma bij moeder langs om voor haar te zorgen. Ze moet vooral goed in de gaten houden of moeder wel drinkt, want daar heeft ze moeite mee. En als moeder langer dan twee uur alleen is, wordt ze zenuwachtig.

Een grote verantwoordelijkheid. Die Wilma beter aandurft sinds ze de Mantelzorgpas heeft. Die zorgt ervoor dat iemand anders de zorg overneemt als Wilma onverwacht uitvalt. Het werkt heel eenvoudig: op de Mantelzorgpas staan twee telefoonnummers die gebeld kunnen worden als Wilma iets overkomt. Van haar zus uit Waalwijk, en van haar broer in Alkmaar. Die hebben allebei een overzicht met de belangrijkste contactpersonen en afspraken over moeder. Bij moeder thuis ligt een map met zorginformatie. Moeder krijgt van thuiszorginstelling Thebe iedere dag hulp bij het wassen en in noodgevallen kan een crisisopname in Tilburg geregeld worden. De zorgverlening kan dus snel iets organiseren als Wilma zou uitvallen. Een hele geruststelling voor Wilma en haar moeder!

Dit klinkt simpel, maar er zit een hele organisatie achter. De gemeente Tilburg, Mezzo, Expertisecentrum Familiezorg, thuiszorginstelling Thebe, zorgorganisatie De Wever, en ons Zorgkantoor in de regio hebben de handen ineen geslagen om dit mogelijk te maken.

Begin april hebben 1200 mantelzorgers in Tilburg hun pas gekregen. Voorlopig gaat het om een proef. En als het een succes wordt proberen we dit in meer regio’s met lokale partners te organiseren.

Een mooi initiatief. Ik hoop dat mantelzorgers zoals Wilma hierdoor een zorg minder hebben en met een gerust hart van huis kunnen gaan’.

Vragen of suggesties over dit onderwerp kunt u mailen naar column@unive.nl.

De dvd bevat een toelichting op het persoonsgebonden budget (PGB) in de AWBZ. Met een PGB kunnen mensen zelf de AWBZ-zorg inkopen waarvoor zij een indicatie hebben. De film is bedoeld voor mensen die een PGB hebben of dat overwegen aan te vragen. Het helpt hen een bewuste keuze te maken en geeft antwoord op vragen over het gebruik ervan.
 
De film bestaat uit diverse onderdelen die los van elkaar te bekijken zijn. De kijker kan zo zelf de onderdelen selecteren waarover hij uitleg wil. Zo wordt het PGB in vogelvlucht toegelicht en zijn er verschillende instructies die dieper ingaan op het verkrijgen, besteden en beheren van het PGB. Hoewel de film primair gericht is op (aspirant-)PGB-houders, is hij ook interessant voor mensen die in de werksfeer te maken hebben met het PGB. De dvd kan ook worden gebruikt tijdens presentaties voor aspirant-PGB-houders.

De brochure ‘Ik heb wat, Krijg ik ook wat?’ bestaat al een paar jaar. Hij is bestemd voor iedereen die hoge kosten maakt in verband met een chronische ziekte, handicap of hoge leeftijd. Elk jaar wordt er een nieuwe versie van deze brochure uitgegeven. De versie over 2010 geeft u een actueel overzicht van alle bestaande regelingen. U leest welke mogelijkheden er zijn, hoe ze werken en waar u terecht kunt voor een aanvraag of meer informatie.

De brochure 2010 bevat de volgende onderwerpen:

• vergoeding van medische kosten;
• kosten van zorg bij langdurige ziekte; 
• kosten van bijvoorbeeld hulp in het huishouden, vervoer en aanpassing in de woning; 
• een financieel extraatje voor mantelzorgers; 
• meerkosten door een chronische ziekte of handicap; 
• kosten van reizen buiten de regio; 
• kosten van gehandicapte kinderen die nog thuis wonen; 
• kosten van bijzondere uitgaven; 
• belastingaftrek bij ziekte of handicap; 
• belastingteruggave voor mensen die jong gehandicapt zijn geraakt; 
• hogere uitkering voor extra hulp bij arbeidsongeschiktheid.

Mocht u meer informatie willen of deze brochure bestellen dan kunt u bellen naar de medewerkers van Postbus 51 op het telefoonnummer 0800 – 8051. Zij zijn bereikbaar op werkdagen van 8.00 tot 20.00 uur.

De kwaliteitsproblemen in de verpleeghuizen wordt mede veroorzaakt door een tekort aan financiële middelen. Zowel de overheid als veroorzaker, als zorginstellingen als ‘gemoedelijke volgers’ zijn debet aan de vaak schrijnende toestanden in verpleeghuizen. Transparantie over de AWBZ en oprechte maatschappelijke verantwoordelijkheid en betrokkenheid bij de kwaliteit van leven voor hulpbehoevende ouderen is hard nodig.

Woensdag 10 maart 2010 debatteert de Tweede Kamer met de staatssecretaris over deze indicatiestelling. In het debat wordt aandacht besteed aan indicatiestelling door de zorgverlener, zelfindicatie door verzekerden en SIP (Standaard Indicatie Protocollen).

Objectief?

Bij een indicatiestelling door zorgverleners zit een addertje onder het gras. Zorgverleners zijn niet geneigd de verzekerden objectief te informeren over de keuzemogelijkheid voor het PGB (persoonsgebonden budget). Liever levert men zelf de gevraagde zorg. Daarnaast is in het verleden gebleken dat door het wegvallen van huishoudelijke zorg (naar de Gemeente / WMO), indicaties voor begeleiding en persoonlijke verzorging onevenredig zijn gestegen. Hiermee konden vele thuiszorginstellingen hun ontstane tekorten dekken.

Anderzijds is de indicatiestelling door het CIZ ook niet objectief. Hoewel men dit zal ontkennen, blijkt in de praktijk dat in gelijke situaties verschillend wordt geïndiceerd. Verpleegkundigen van het CIZ hebben al eerder naar buiten gebracht, dat zij door hun managers regelmatig werden ‘teruggefloten’ in hun objectieve indicatie. En zolang de patiënt of zijn familie niet om een nieuwe indicatie vraagt worden uitgaven hiermee  gespaard.