Wanneer kinderen zelf -een deel van- de hulp aan ouders geven is een goede planning belangrijk. De volgende tips uit ‘Mijn Ouders Ouder’ kunnen daarbij van pas komen.

 Praktische tips bij de organisatie van hulp voor ouders in de thuissituatie:

 -         betrek uw ouder zoveel als mogelijk bij de beslissing rondom de hulp

 -         schat in of u de te verlenen hulp fysiek en/of emotioneel aankunt

 -         schat in of u de periode van de te verlenen hulp aankunt

 -         probeer zoveel mogelijk de taken te verdelen met

1. familie
2. vrienden, kennissen, buren
3. vrijwilligers

 -         benoem 1 coördinator die taken, tijden en personen op elkaar afstemt

 -         regel in de familie 1 aanspreekpunt voor alle medische zaken, 1 aanspreekpunt voor alle administratieve/financiële zaken en  1 aanspreekpunt voor alle huishoudelijke zaken en sociale activiteiten

 -         maak een rooster met de taken, tijden en personen, die iedereen vervolgens in zijn bezit heeft

 -         maak duidelijke afspraken met uw ouder(s) wat u wanneer doet

 -         wanneer de relatie tussen uw ouder en u niet (meer) optimaal is, handel dan uit respect of uit verantwoordelijkheid

 -         houd rekening met het feit dat uw ouder door een ziekte van karakter kan veranderen

 -         maak goede en duidelijk afspraken met naaste familie ter voorkoming van onenigheid

 -         wanneer er toch onenigheid ontstaat of al bestaat, handel dan naar eigen goeddunken met respect voor uw ouder; laat u zich niet door negatieve invloeden van de wijs brengen

 -         laat u zich door deskundigen adviseren bij taken die voor u nieuw en ingewikkeld zijn; er worden diverse cursussen, op het gebied van verzorging van ouderen, gegeven door onder andere de Thuiszorg en patiëntenorganisaties

 -         houd in een ‘zorgdossier’ de gebeurtenissen en afspraken bij; onder andere een medicijnenlijst

 -         houd in de gaten wanneer de hulpvraag gaat toenemen en anticipeer op de te verwachten nieuwe hulptaken

 -         maak waar mogelijk gebruik van externe hulp, om het voor u zelf zo lang mogelijk vol te houden

 -         maak gebruik van externe hulp bij taken die u liever zelf niet doet; bijvoorbeeld intieme verzorging

 -         zorg voor eigen ontspanning bij intensieve hulp en zorg

 -         zorg voor goede afspraken met uw eigen gezin bij intensieve hulp en zorg

De druk op mantelzorgers zal hierdoor toenemen. Mede door het toenemend te kort aan verplegend en verzorgend personeel. De komende regering(en) zullen daarom iets moeten doen aan het steeds groter wordende gat tussen hulp en zorgvraag en –aanbod. Ingrijpen in de langdurige zorg (de AWBZ) kan desastreuze gevolgen hebben voor mensen met dementie en hun familie.

Mantelzorgers van dementiepatiënten zijn gemiddeld vier keer vaker depressief. Dit komt hun positie op de arbeidsmarkt niet ten goede. Ook aan de woonbehoeften zal serieuze aandacht besteed moeten worden.

Het dominant negatieve beeld over ouder worden en ouderen als ‘zorgbehoeftige sukkels’ draagt niet echt bij aan populariteit van dit probleem. Ook in die beeldvorming is een omslag meer dan gewenst.

‘De gezondheidszorg in Nederland zou in het honderd lopen zonder mantelzorgers. Gewone mensen, zoals u en ik, die de zorg op zich nemen voor een zieke partner, hulpbehoevend familielid, vriend of buur. Gewoon en toch heel bijzonder. Elke dag weer.

Neem Wilma uit Tilburg. Ze zorgt voor haar tachtigjarige moeder, verderop in de straat. Hadden ze niet zo dicht bij elkaar gewoond, dan had moeder naar een verzorgingshuis gemoeten toen ze een jaar geleden een beroerte kreeg. Zeker vier keer per dag gaat Wilma bij moeder langs om voor haar te zorgen. Ze moet vooral goed in de gaten houden of moeder wel drinkt, want daar heeft ze moeite mee. En als moeder langer dan twee uur alleen is, wordt ze zenuwachtig.

Een grote verantwoordelijkheid. Die Wilma beter aandurft sinds ze de Mantelzorgpas heeft. Die zorgt ervoor dat iemand anders de zorg overneemt als Wilma onverwacht uitvalt. Het werkt heel eenvoudig: op de Mantelzorgpas staan twee telefoonnummers die gebeld kunnen worden als Wilma iets overkomt. Van haar zus uit Waalwijk, en van haar broer in Alkmaar. Die hebben allebei een overzicht met de belangrijkste contactpersonen en afspraken over moeder. Bij moeder thuis ligt een map met zorginformatie. Moeder krijgt van thuiszorginstelling Thebe iedere dag hulp bij het wassen en in noodgevallen kan een crisisopname in Tilburg geregeld worden. De zorgverlening kan dus snel iets organiseren als Wilma zou uitvallen. Een hele geruststelling voor Wilma en haar moeder!

Dit klinkt simpel, maar er zit een hele organisatie achter. De gemeente Tilburg, Mezzo, Expertisecentrum Familiezorg, thuiszorginstelling Thebe, zorgorganisatie De Wever, en ons Zorgkantoor in de regio hebben de handen ineen geslagen om dit mogelijk te maken.

Begin april hebben 1200 mantelzorgers in Tilburg hun pas gekregen. Voorlopig gaat het om een proef. En als het een succes wordt proberen we dit in meer regio’s met lokale partners te organiseren.

Een mooi initiatief. Ik hoop dat mantelzorgers zoals Wilma hierdoor een zorg minder hebben en met een gerust hart van huis kunnen gaan’.

Vragen of suggesties over dit onderwerp kunt u mailen naar column@unive.nl.

In ons land hebben ongeveer 200.000 mensen last van dementie. Bij dementie gaat de geest achteruit. Veelal biedt familie mantelzorg. ‘Wij bieden deze mantelzorgers een coach aan’, legt Telkamp uit. ‘Deze professionals bieden bevestiging, herkenning en praktische hulp.’

Idee
Het idee voor Dementiecoach werd geboren in een verpleeghuis in Amersfoort. ‘Ex-mantelzorgers vertelden de verpleegkundigen daar dat ze gewild hadden dat zij hun steun hadden gehad voordat diegene voor wie zij zorgden, naar een verpleeghuis ging.’ In Amersfoort en Leusden ging in 2006 een proefproject van start. Inmiddels maken 120 mantelzorgers gebruik van zestig coaches.

Gesprekken
De mantelzorger kan kosteloos gebruik maken van tien telefonische gesprekken met een vaste coach. De begeleiders zijn zorgverleners met ervaring in de zorg aan dementerenden. De VU medisch centrum Amsterdam doet onderzoek naar het effect van deze begeleiding.